CAO verplicht, mét uitzondering

Schildersbedrijven die niet bij OnderhoudNL zijn aangesloten hoeven niet van zzp'ers te eisen dat ze zich verzekerd hebben vóór ze hen mogen inlenen. Dat heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een zeldzaam besluit genomen.

 

De begin dit jaar afgesloten collectieve arbeidsovereenkomst voor het schilders-, afwerkings- en glaszetbedrijf is op 2 september van dit jaar algemeen verbindend verklaard. Dat betekent dat alle bedrijven die 'onder de werkingssfeer van de cao vallen' aan deze afspraken tussen werkgeversorganisatie OnderhoudNL en werknemersorganisaties FNV Bouw en CNV Vakmensen moeten voldoen.

Tegen deze algemeen verbindendverklaring (avv) was, blijkens het besluit, bezwaar gemaakt door drie partijen: de ondernemer Frans Liebregts, de belangenorganisatie voor zzp'ers Zelfstandigen Bouw en uitzendbureau de Flextra Groep. Aan die bezwaren komt de minister in belangrijke mate tegemoet.

 

Representatie In de meest principiële kwestie kregen de bezwaarmakers geen gelijk: met namen Frans Liebregts betoogt dat de cao-partijen niet 'representatief' zijn: niet voldoende bedrijven en werknemers vertegenwoordigen om onderling afspraken te maken die ook voor anderen zouden moeten gelden. Het aantal schilders in vaste dienst is immers tot ca 14000 gedaald, terwijl het aantal zzp'ers meer dan 10.000 is, en er duizenden schilders via uitzendbureau's werken. Deze argumenten worden door de minister in de toelichting op zijn besluit ontkracht: 'Uit de aangeleverde representativiteitsgegevens en het ingevulde formulier representativiteitsgegevens waarin een toelichting wordt gegeven op de gehanteerde onderzoeksmethode, de gebruikte bronnen, de wijze van meting, de relatie tot de werkingssfeer en de actualiteit van de cijfers, volgt een representativiteit die ruimschoots voldoet aan het meerderheidsvereiste. 

 

De voor de representativiteitsopgave gehanteerde bronnen, namelijk de ledenlijst van de werkgeversorganisatie Onderhoud NL en de basisregistratie van werkgevers- en werknemersgegevens bij A&O Services, zijn door cao-partijen in voldoende mate toegelicht.

 

Verplicht verzekerd In een meer specifieke kwestie krijgen de bezwaarmakers echter wél gelijk. Dat is in de bepaling in de cao waarin schildersbedrijven die zzp'ers in dienst nemen dezen eerst moeten vragen te verklaren dat ze afdragen aan het pensioenfonds en dat ze een arbeidsongeschiktheids- en een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering hebben. Zowel Zelfstandigen Bouw als Flextra maakten hier bezwaar tegen. Zij vinden het de keuze van de zzp'er zelf of hij zich verzekert en vinden het principieel onjuist dat een cao zou kunnen ingrijpen in een contract tussen zelfstandige bedrijven. Daarnaast zijn voor sommige (oudere, en/of regelmatig zieke) zzp'ers de kosten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering niet op te brengen. De bepaling zou het voor deze zzp'ers onmogelijk maken om hun bedrijf uit te oefenen. Bij hoge uitzondering grijpt de minister inhoudelijk in een cao in en verklaart die bepaling niet algemeen verbindend.

 

Het uitzonderlijke hiervan staat in het besluit:   Op grond van paragraaf 3.2 van het Toetsingskader AVV worden bedenkingen betrekking hebbend op de inhoud van cao-bepalingen voor zover deze cao-bepalingen op grond van het Toetsingskader AVV voor avv in aanmerking komen, normalerwijze als evident kansloos aangemerkt. Bij deze beoordeling is geconcludeerd dat artikel 6, derde lid, van de cao inzake onderaanneming en de daarbij behorende bijlage 11 niet voor avv in aanmerking komen.'  

 

De redenen die de minister hiervoor opgeeft zijn gelijkluidend aan die van de bezwaarmakers. Het gevolg van dit besluit is dat schilders die géén lid zijn van OnderhoudNL, FNV Bouw of CNVVakmensen, geen eisen hoeven te stellen aan zzpérs die ze aannemen over verzekeringen, terwijl dit voor de schilders(bedrijven) die wél lid zijn van die organisaties wel geldt.